Wymiana klocków hamulcowych w rowerze zależy od rodzaju hamulców. W układzie tarczowym trzeba wyjąć stare klocki, cofnąć tłoczki i zamontować nowe, a przy hamulcach V-brake odkręcić klocki oraz ustawić je równolegle do obręczy. Po zakończeniu prac koniecznie sprawdź hamowanie i stopniowo dotrzyj nowe okładziny.
Przygotowanie do wymiany
Pracuj w czystym, dobrze oświetlonym miejscu. Stojak serwisowy ułatwi stabilne ustawienie roweru, ale możesz też oprzeć go bezpiecznie na podłożu. Przygotuj narzędzia i części pasujące do konkretnego modelu hamulca:
- Klucz imbusowy w rozmiarze używanym przez śruby zacisku lub klocka.
- Płaski śrubokręt albo specjalny rozpierak do cofania tłoczków.
- Środek do czyszczenia hamulców lub alkohol izopropylowy.
- Nowe klocki wraz ze sprężynką, zawleczką albo śrubą zabezpieczającą, zależnie od konstrukcji.
Nie dotykaj palcami powierzchni ciernych nowych klocków ani tarczy. Olej i smar mogą znacznie pogorszyć hamowanie. Nie stosuj żadnego smaru na okładziny ani tarczę.
Skąd wiedzieć, że klocki są zużyte?
Nie wymieniaj klocków wyłącznie według przebiegu. Tempo zużycia zależy między innymi od masy rowerzysty, pogody, terenu i sposobu hamowania. Obejrzyj okładzinę przez zacisk lub po jej wyjęciu. Gdy jej grubość spada poniżej 1 mm, wymiana jest konieczna.
| Objaw | Możliwa przyczyna | Działanie |
|---|---|---|
| Cienka okładzina, poniżej 1 mm | Naturalne zużycie materiału ciernego | Wymień klocki |
| Piszczenie lub metaliczny dźwięk | Zużyta albo zabrudzona okładzina | Sprawdź klocki i tarczę, a w razie zużycia zamontuj nowe |
| Dłuższa droga hamowania | Zużycie, zatłuszczenie lub nieprawidłowe ustawienie | Oczyść elementy i skontroluj cały układ |
Jak wymienić klocki w hamulcach tarczowych?
Przed rozpoczęciem sprawdź, czy nowe klocki mają taki sam kształt i sposób mocowania jak stare. W rowerach z hamulcami hydraulicznymi pracujesz przy zacisku i tłoczkach, ale nie ingerujesz w przewód ani płyn hamulcowy.
Uwaga: nie naciskaj klamki hamulca, gdy w zacisku nie ma klocków. Nie naciskaj jej także po zdjęciu koła, jeśli tarcza nie znajduje się między klockami. Tłoczki mogą wysunąć się zbyt daleko, a ich ponowne ustawienie może wymagać serwisu.
- Ustaw rower stabilnie i, jeśli ułatwi to dostęp, zdejmij koło. Demontaż nie zawsze jest konieczny, ale początkującym ułatwia kontrolę elementów.
- Wyjmij zawleczkę albo odkręć śrubę zabezpieczającą klocki. Odłóż element mocujący w czyste miejsce.
- Wyciągnij stare klocki oraz sprężynkę rozporową. Zwróć uwagę na ich wzajemne ułożenie, aby prawidłowo zamontować nowe części.
- Oczyść wnętrze zacisku i tarczę. Do tarczy użyj środka do czyszczenia hamulców lub alkoholu izopropylowego, a potem poczekaj, aż powierzchnia całkowicie wyschnie.
- Delikatnie cofnij tłoczki płaskim śrubokrętem albo rozpierakiem. Wkładaj narzędzie ostrożnie, aby nie porysować tłoczków ani zacisku. Cofnięcie zwiększa przestrzeń potrzebną na grubsze, nowe klocki.
- Włóż nowe klocki ze sprężynką w tej samej orientacji, w jakiej znajdował się poprzedni zestaw.
- Wsuń zawleczkę lub wkręć śrubę zabezpieczającą i sprawdź, czy klocki nie mogą wysunąć się z zacisku.
- Załóż koło, upewnij się, że jest prawidłowo osadzone, i kilkakrotnie naciśnij klamkę. Tłoczki ustawią się przy tarczy, ale tarcza nie powinna być stale blokowana.
Jeśli tłoczki nie chcą się cofnąć, zacisk jest zapieczony, tarcza jest wygięta albo hamulec działa nierówno, przerwij pracę i skorzystaj z serwisu. Nie rozwiązuj problemu przez użycie oleju lub smaru.
Jak wymienić klocki w hamulcach V-brake?
W hamulcach obręczowych klocek naciska na boczną powierzchnię obręczy. Najważniejsza jest jego wysokość i kąt ustawienia. Okładzina ma dotykać obręczy, a nie opony.
- Rozłącz ramiona V-brake, aby uzyskać dostęp do klocka. W razie potrzeby poluzuj śrubę mocującą kluczem imbusowym.
- Odkręć stary klocek i zapamiętaj kolejność podkładek, ponieważ umożliwiają one właściwe ustawienie.
- Załóż nowy klocek w odpowiedniej orientacji. Jeśli na elemencie znajduje się oznaczenie kierunku, ustaw je zgodnie z instrukcją producenta.
- Ustaw klocek równolegle do obręczy. Jego cała powierzchnia cierna powinna pracować na obręczy, bez kontaktu z oponą.
- Dokręć śrubę, przytrzymując klocek w wybranej pozycji, a następnie sprawdź, czy ramię nie ociera o obręcz po zwolnieniu klamki.
Kontrola po wymianie i docieranie
Nowe klocki nie osiągają pełnej skuteczności od pierwszego hamowania. Docieraj je stopniowo, wykonując kilkanaście umiarkowanych hamowań z niewielką lub średnią prędkością. Pomiędzy hamowaniami pozwól elementom lekko ostygnąć. Przez pierwsze kilometry nie hamuj gwałtownie bez potrzeby.
Przed wyjazdem sprawdź wszystkie punkty bezpieczeństwa:
- Klamka stawia wyraźny opór i nie dochodzi do kierownicy.
- Koło jest prawidłowo zamocowane, a tarcza lub obręcz nie ociera stale o klocki.
- Klocki są stabilne, a zawleczka, śruba lub nakrętki zostały dokręcone.
- Hamulce zatrzymują rower podczas krótkiej próby na bezpiecznym, płaskim odcinku.
- Po próbie nie pojawia się oleisty osad, metaliczne tarcie ani nagły spadek siły hamowania.
Jeżeli którykolwiek z tych punktów budzi wątpliwości, nie ruszaj w trasę. Nieprawidłowo zamontowane klocki mogą spowodować utratę hamowania.
