Wymiana linki przerzutki zaczyna się od ustawienia manetki na najtwardszy bieg, czyli na najmniejszą zębatkę kasety. Dzięki temu mechanizm jest odciążony i linkę można wysunąć bez blokowania klamkomanetki. Przy prowadzeniu wewnętrznym trzeba także zabezpieczyć trasę starego pancerza lub użyć prowadnika, aby nowa linka nie utknęła w ramie.
Przygotowanie do wymiany linki
Zużyta, zabrudzona albo postrzępiona linka zwiększa opory w pancerzu. Objawem bywają opóźnione zmiany biegów, konieczność kilkukrotnego naciskania manetki lub przeskakiwanie łańcucha. Przygotuj stanowisko, na którym rower będzie stabilny. Stojak serwisowy nie jest konieczny, ale znacznie ułatwia pracę.
Potrzebne będą:
- dedykowane obcinaczki do linek i pancerzy, na przykład Park Tool CN-10,
- klucze imbusowe pasujące do śruby mocującej linkę,
- nowa linka przerzutki oraz, jeśli stary element jest zużyty, nowy pancerz,
- niewielka ilość smaru stałego i nowe końcówki zaciskane.
Zwykłe kombinerki mogą spłaszczyć linkę albo rozwarstwić jej stalowe włókna. Taki koniec trudniej przeprowadzić przez pancerz, a pojedyncze druty mogą zaczepiać się w manetce.
Jak wyjąć starą linkę?
Demontaż wykonaj w tej kolejności:
- Ustaw łańcuch na najmniejszej zębatce kasety. W manetce oznacza to zrzucenie na najtwardszy bieg. W przypadku przedniej przerzutki wybierz położenie zgodne z instrukcją danego napędu.
- Jeśli linka ma zaciśniętą końcówkę, odetnij ją dedykowanymi obcinaczkami. Odkręć śrubę mocującą linkę przy przerzutce.
- Poluzuj linkę i wysuń ją z pancerzy. Przy zewnętrznym prowadzeniu zapamiętaj kolejność pancerzy oraz ułożenie ich przy ramie.
- Wciśnij manetkę tak, jak przy zmianie na najmniejszą zębatkę, a następnie wysuń linkę z klamkomanetki.
- Obejrzyj otwór w manetce i sprawdź, czy wyszła również metalowa końcówka linki.
Nie pomijaj pierwszego kroku. W manetkach typu Rapid Fire mechanizm powinien być ustawiony na najniższy bieg przed wyjęciem linki. Próba wyciągnięcia jej przy innym położeniu może zablokować mechanizm albo utrudnić ponowne przeprowadzenie nowej linki.
Co zrobić, gdy linka urwie się w manetce?
Jeśli linka pękła tuż przy końcówce, jej fragment może zostać wewnątrz klamkomanetki. Wtedy nowa linka nie ułoży się prawidłowo, a manetka może pracować ciężko lub nie wykonywać pełnego skoku.
W wielu manetkach trzeba odsunąć gumową osłonę, odkręcić małą śrubkę i zdjąć zaślepkę serwisową. Przez otwór można wyjąć pozostawioną końcówkę cienkimi szczypcami lub pęsetą. Dokładne rozwiązanie zależy od modelu, dlatego przed rozbieraniem sprawdź oznaczenie manetki i jej instrukcję. Nie wciskaj nowej linki na siłę, jeśli stara końcówka nadal blokuje kanał.
Jak poprowadzić linkę w ramie?
Przy zewnętrznym prowadzeniu wystarczy przełożyć nową linkę przez istniejące pancerze. Jeżeli pancerz jest załamany, skorodowany lub stawia wyraźny opór, lepiej wymienić go razem z linką. Po ucięciu pancerza wyrównaj jego otwór cienkim szpikulcem i załóż właściwą końcówkę.
W ramie z wewnętrznym prowadzeniem nie wyciągaj starego pancerza ani linki bez przygotowania prowadnika. Najprostsza metoda polega na połączeniu nowego pancerza ze starym taśmą lub cienkim drutem. Podczas wyciągania starego elementu nowy zajmie jego miejsce. Jeśli wymieniasz samą linkę, zostaw w ramie drut albo starą linkę, a następnie przeciągnij po nim nowy element.
W niektórych ramach pancerz występuje tylko na odcinku od manetki do wejścia w ramę oraz przy wyjściu w pobliżu przerzutki. Środkowy fragment linki biegnie wtedy odkryty. Prowadź obie linki osobno i nie krzyżuj ich. Ich przypadkowe owinięcie może zwiększać tarcie, zmieniać napięcie podczas pracy drugiej przerzutki i powodować nieprecyzyjne przechodzenie łańcucha między zębatkami.
Jeżeli linki wpadają luźno do dolnej rury, przechyl rower tak, aby prowadzić je po właściwych stronach ramy. Przy trudnym dostępie pomaga zestaw do wewnętrznego prowadzenia, na przykład Park Tool IR-1.2. Nie jest potrzebny przy każdej ramie, ale magnetyczny prowadnik ogranicza ryzyko zgubienia linki wewnątrz rury.
Najczęstsze błędy na tym etapie to:
- wyciągnięcie starego pancerza bez przymocowania do niego nowego elementu,
- skrzyżowanie lub owinięcie linek wewnątrz ramy,
- pozostawienie zagiętego pancerza pod owijką kierownicy,
- przeciąganie linki przez pancerz z uszkodzonym albo rozszerzonym końcem.
Jaką linkę przerzutki wybrać?
Nowa linka powinna mieć właściwe zakończenie do danego typu manetki i odpowiednią długość. Najbezpieczniej kupić model przeznaczony do przerzutek, a nie linkę hamulcową. Przy okazji porównaj średnicę i długość starego elementu z opisem nowego.
| Typ linki | Trwałość | Kultura pracy | Zastosowanie |
|---|---|---|---|
| Galwanizowana | Dobra przy zwykłym użytkowaniu | Poprawna | Codzienna jazda i podstawowy serwis |
| Nierdzewna | Wyższa odporność na korozję | Płynna | Jazda w wilgoci i dłuższa eksploatacja |
| Powlekana PTFE | Dobra, zależna od stanu powłoki | Bardzo płynna przy sprawnym pancerzu | Napędy, w których ważne są małe opory linki |
Powłoka PTFE, nazywana też teflonową, zmniejsza tarcie wewnątrz pancerza. Nie naprawi jednak załamanego pancerza ani źle poprowadzonej linki. Droższy model ma sens wtedy, gdy rower jest intensywnie używany albo pracuje w trudnych warunkach.
Montaż i wstępna regulacja
Po przygotowaniu prowadzenia zamontuj nową linkę w następujący sposób:
- Ustaw manetkę ponownie na najmniejszą zębatkę i przeprowadź linkę przez jej kanał oraz wszystkie pancerze.
- Sprawdź, czy końcówki pancerzy siedzą do końca w gniazdach. Nawet niewielka szczelina zmienia napięcie linki.
- Poprowadź linkę do przerzutki, lekko ją napnij i dokręć śrubę mocującą. Nie napinaj jej z użyciem dużej siły.
- Przełącz kilka razy manetkę, aby linka ułożyła się w pancerzach. Jeśli pojawi się luz, skoryguj go śrubą baryłkową przy manetce lub przerzutce.
- Po uzyskaniu płynnej zmiany biegów odetnij nadmiar linki i zaciśnij na jej końcu metalową końcówkę.
Śrubą baryłkową wykonuj małe korekty, zwykle o ćwierć obrotu, sprawdzając po każdej zmianie pracę napędu. Po samej wymianie linki nie ma potrzeby od razu regulować śrub ograniczających H i L, jeśli wcześniej zakres przerzutki był prawidłowy, a łańcuch nie spadał poza kasetę.
Sprawdzenie po serwisie
Przed jazdą wykonaj krótką kontrolę:
- Linka nie strzępi się przy śrubie mocującej.
- Końcówka linki jest zabezpieczona zaciskaną końcówką.
- Manetka pracuje lekko i wykonuje pełne skoki.
- Łańcuch przechodzi płynnie między sąsiednimi zębatkami.
- Linki prowadzone wewnątrz ramy nie są skrzyżowane ani owinięte wokół siebie.
Jeżeli po wymianie łańcuch przeskakuje, terkocze albo sam zmienia położenie, najpierw sprawdź, czy końcówka linki nie została w manetce, pancerze są prawidłowo osadzone, a linka nie zacina się na załamaniu. Gdy te elementy są poprawne, problem może dotyczyć regulacji, haka przerzutki lub samego mechanizmu manetki.
Najważniejsze są trzy rzeczy: najtwardszy bieg przed demontażem, prowadnik przy wewnętrznym prowadzeniu oraz kontrola, czy stara końcówka naprawdę wyszła z manetki.
