Luz w kierownicy można czasem skasować śrubą regulacyjną na maglownicy, ale tylko wtedy, gdy problem dotyczy zużycia po stronie kolumny kierowniczej. Regulację wykonuje się małymi krokami, najlepiej po 1/8 obrotu, za każdym razem sprawdzając płynność pracy kierownicy. Zbyt mocne dokręcenie może zablokować przekładnię podczas jazdy.
Skąd bierze się luz w kierownicy?
Maglownica, czyli zębatkowa przekładnia kierownicza, przenosi ruch kierownicy na mechanizm skrętu kół. Wraz z eksploatacją zużywają się jej zębatki, tuleje prowadzące i powierzchnie współpracujące. Objawem może być wyczuwalny luz na kole kierownicy, stuki na nierównościach albo mniej precyzyjne prowadzenie auta.
Regulacja śrubą nie jest pełną naprawą przekładni. Może pomóc przy wczesnym zużyciu po stronie, w której do maglownicy wchodzi kolumna kierownicza. Jeżeli luz powoduje zużyta tulejka po przeciwnej stronie, potrzebna będzie regeneracja lub wymiana elementu. Nie każdy model samochodu ma też śrubę regulacyjną.
Czy problem kwalifikuje się do regulacji?
Przed rozpoczęciem pracy trzeba ustalić, czy luz rzeczywiście pochodzi z maglownicy. Podobne objawy mogą powodować końcówki drążków, przeguby, mocowania przekładni albo inne elementy zawieszenia. Poniższe zestawienie pomaga podjąć wstępną decyzję:
| Objaw | Możliwość regulacji | Zalecenie |
|---|---|---|
| Niewielki luz na kierownicy, bez oporów podczas skręcania | Warunkowo | Można sprawdzić śrubę regulacyjną, jeśli dany model ją posiada. |
| Stuki na nierównościach przy zachowanej płynności kierowania | Warunkowo | Najpierw sprawdź drążki, końcówki i mocowania, ponieważ źródłem hałasu nie musi być maglownica. |
| Wycieki płynu lub wyraźne „pocenie się” przekładni | Nie | Potrzebna jest diagnostyka i najczęściej naprawa albo regeneracja. |
| Zacięcia, nierówny opór lub blokowanie kierownicy | Nie | Nie reguluj przekładni samodzielnie. Taki układ wymaga pilnej kontroli w serwisie. |
| Brak poprawy po delikatnej regulacji | Nie | Prawdopodobne jest zużycie tulejki albo innych elementów wewnętrznych. |
Jakie narzędzia przygotować?
Zakres narzędzi zależy od konstrukcji samochodu i dostępu do przekładni. Zwykle potrzebne są:
- Stabilny podnośnik oraz podpory do bezpiecznego uniesienia samochodu.
- Klucz do odkręcenia małej śruby mocującej blaszkę zabezpieczającą.
- Klucz oczkowy lub imbus pasujący do śruby regulacyjnej.
- Latarka i środek do oczyszczenia miejsca regulacji.
Nie pracuj pod samochodem podpartym wyłącznie na podnośniku. Przed rozpoczęciem sprawdź też instrukcję serwisową konkretnego modelu, ponieważ śruba może znajdować się w innym miejscu albo w ogóle nie występować.
Jak wyregulować luz w kierownicy?
- Ustaw samochód na równej, twardej nawierzchni, zaciągnij hamulec postojowy i zabezpiecz pojazd przed przemieszczeniem.
- Unieś przód auta zgodnie z zasadami bezpiecznej pracy i oprzyj go na podporach. Koła ustaw w pozycji wskazanej przez dokumentację serwisową. W wielu przekładniach stosuje się pozycję skrajną, ponieważ w tym miejscu zębatka jest mniej zużyta, ale nie jest to uniwersalne dla każdego modelu.
- Zlokalizuj maglownicę i sprawdź, czy znajduje się na niej śruba regulacyjna. Zwykle jest zabezpieczona blaszką oraz mniejszą śrubą mocującą.
- Oczyść okolice regulacji, odkręć mocowanie i zdejmij blaszkę. Nie wykręcaj samej śruby regulacyjnej całkowicie, ponieważ może to doprowadzić do wycieku płynu lub rozregulowania przekładni.
- Dokręć śrubę regulacyjną bardzo małym krokiem, najwyżej o około 1/8 obrotu. Nie używaj dużej siły i nie dokręcaj jej „na wyczucie” bez późniejszego sprawdzenia kierownicy.
- Poruszaj kierownicą w całym dostępnym zakresie i sprawdź, czy obraca się lekko oraz równomiernie. Jeżeli pojawi się wyraźny opór, natychmiast cofnij ostatnią regulację.
- Jeśli luz nadal występuje, wykonaj kolejny bardzo mały krok i ponownie sprawdź płynność. Przerwij pracę, gdy kierownica zaczyna się zacinać, nie wraca do położenia środkowego albo wymaga większej siły.
- Załóż z powrotem blaszkę zabezpieczającą, dokręć jej mocowanie i wykonaj krótki test przy małej prędkości w bezpiecznym miejscu.
Nie dokręcaj śruby na siłę. Nadmierny docisk może spowodować zatarcie elementów przekładni, utrudnić powrót kierownicy do środka, a w skrajnym przypadku doprowadzić do zablokowania układu kierowniczego podczas jazdy. Jeżeli po regulacji pojawia się opór, nie kontynuuj dokręcania.
Co sprawdzić po regulacji?
Po zakończeniu pracy wykonaj kontrolę na postoju i krótki test drogowy. Sprawdź następujące punkty:
- Kierownica obraca się płynnie w lewo i w prawo, bez zacięć oraz nagłych zmian oporu.
- Kierownica po skręcie wraca w stronę położenia środkowego.
- Luz jest mniejszy, a stuki nie występują przy spokojnym przejeździe przez nierówności.
- Samochód nie zmienia samoczynnie kierunku i zachowuje się stabilnie.
- Po krótkiej jeździe nie pojawiły się wycieki ani nowe odgłosy z przekładni.
Kiedy potrzebna jest regeneracja maglownicy?
Jeżeli regulacja nie usuwa luzu bez usztywnienia kierownicy, problem najpewniej wynika z większego zużycia przekładni. Dotyczy to także luzu po stronie przeciwnej do kolumny, gdzie może być konieczna wymiana wewnętrznej tulejki. Wycieki, zacięcia, brak wspomagania i nierówny opór są powodami, aby zrezygnować z dalszych prób.
Regulacja śruby to leczenie objawowe. Jeżeli luz szybko wraca albo przekładnia pracuje nierówno, potrzebna jest profesjonalna diagnostyka i regeneracja maglownicy. Dalsza jazda z wyrobionym układem kierowniczym może pogorszyć prowadzenie auta i zwiększyć ryzyko utraty kontroli nad pojazdem.
