Pod górę wybieraj miękkie przełożenie: małą tarczę z przodu i dużą zębatkę z tyłu. Taki bieg zmniejsza opór pedałowania, dzięki czemu możesz utrzymać płynny rytm bez siłowania się z korbą.
Jak przygotować się do podjazdu?
Nie czekaj ze zmianą przełożenia do chwili, gdy przednie koło jest już na stromym odcinku. Zredukuj bieg chwilę wcześniej, kiedy pedałujesz jeszcze dość swobodnie. Dzięki temu łańcuch łatwiej przejdzie na większą tylną zębatkę, a kadencja nie spadnie nagle.
Przed podjazdem wykonaj następujące czynności:
- Oceń nachylenie i długość wzniesienia – na krótkiej górce wystarczy niewielka redukcja, a na stromym podjeździe przyda się znacznie lżejsze przełożenie.
- Zmień bieg przed wzniesieniem – najpierw możesz przejść na większą zębatkę z tyłu, a w rowerze z dwiema lub trzema tarczami także na mniejszą tarczę z przodu.
- Utrzymuj płynne pedałowanie – nie przyspieszaj gwałtownie i nie doprowadzaj do sytuacji, w której korba obraca się bardzo wolno.
- Redukuj stopniowo w trakcie jazdy – jeśli podjazd się zwiększa, zmieniaj kolejne biegi zanim całkowicie stracisz rytm.
Nie zmieniaj biegu, gdy mocno naciskasz na pedały, szczególnie gdy stoisz na nich. Zmniejsz nacisk na korbę na moment zmiany. Przerzucanie pod pełnym obciążeniem może powodować głośne „strzelanie” łańcucha, jego spadnięcie, a w skrajnym przypadku uszkodzenie elementów napędu.
Dobór przełożenia zależnie od napędu
To, co oznacza „mała tarcza z przodu”, zależy od konstrukcji roweru. W napędzie 1x nie ma przedniej przerzutki, więc wszystkie zmiany wykonujesz prawą manetką. W układach 2x i 3x korzystasz także z lewej manetki, która przesuwa łańcuch między tarczami mechanizmu korbowego.
| Typ napędu | Zalecenie z przodu | Zalecenie z tyłu | Uwagi |
|---|---|---|---|
| 1x | Jedyna tarcza | Większe zębatki kasety | Dobieraj bieg wyłącznie prawą manetką |
| 2x | Mniejsza tarcza | Większa część kasety, zwłaszcza duże koronki | Na stromym podjeździe zacznij od małej tarczy |
| 3x | Mała lub średnia tarcza | Większe zębatki kasety | Największą tarczę zostaw do szybszej jazdy po płaskim |
W napędach z dwiema lub trzema tarczami staraj się nie ustawiać łańcucha na skrajnych zębatkach jednocześnie. Duża tarcza z przodu i duża zębatka z tyłu albo mała tarcza z przodu i mała zębatka z tyłu tworzą przekos łańcucha. Łańcuch pracuje wtedy pod dużym kątem, głośniej i z większym tarciem, a kaseta, tarcze oraz łańcuch zużywają się szybciej.
W napędzie 1x pewien kąt łańcucha jest nieunikniony, ponieważ jedna tarcza musi współpracować z całą kasetą. Mimo to warto unikać długiej jazdy na najbardziej skrajnych kombinacjach, jeśli teren pozwala użyć zębatki położonej bliżej środka kasety.
W rowerze miejskim z przerzutką planetarną mechanizm zmiany biegów znajduje się wewnątrz tylnej piasty. W wielu takich systemach przełożenie można zmienić nawet na postoju. Zasady dotyczące wcześniejszej redukcji są wtedy mniej restrykcyjne niż w klasycznej przerzutce zewnętrznej.
Kadencja ważniejsza niż siła
Kadencja to liczba obrotów korby wykonywanych w ciągu minuty. Dla wielu rowerzystów wygodnym punktem odniesienia jest około 70–90 obrotów na minutę, choć właściwy rytm zależy od kondycji, roweru i nachylenia. Nie musisz mieć licznika kadencji. Jeśli pedałujesz płynnie, bez szarpania i bez długich chwil nacisku z całej siły, prawdopodobnie jesteś blisko komfortowego zakresu.
Jazda na zbyt twardym przełożeniu oznacza wolne obroty korby i duży nacisk na pedały. Taki styl szybciej męczy mięśnie i zwiększa obciążenie kolan. Lżejszy bieg pozwala kręcić szybciej, a siła potrzebna przy każdym obrocie jest mniejsza. Dlatego przy narastającym oporze lepiej zredukować przełożenie, zamiast przez dłuższy czas „przepychać” rower.
Utrzymywanie płynnej kadencji pomaga:
- zmniejszyć obciążenie stawów kolanowych,
- ograniczyć szybkie zmęczenie mięśni,
- utrzymać równy nacisk na pedały,
- sprawniej reagować na zmianę nachylenia terenu.
Jeśli po jeździe regularnie pojawia się ból kolan, nie próbuj kompensować go jeszcze cięższymi przełożeniami ani ignorować objawów. Przy utrzymujących się dolegliwościach skonsultuj technikę jazdy i stan zdrowia ze specjalistą.
Na co uważać podczas jazdy?
Najczęstszy błąd to zbyt późna reakcja. Rowerzysta zaczyna podjazd na twardym biegu, mocno naciska na pedały, a dopiero potem próbuje szybko przerzucić łańcuch na kilka większych zębatek. W takiej chwili napęd pracuje pod dużym obciążeniem, a zmiana może być głośna i niedokładna.
Unikaj także następujących sytuacji:
- jazdy pod górę na biegu, który zmusza do bardzo wolnego kręcenia korbą,
- gwałtownej zmiany kilku przełożeń przy mocnym nacisku na pedały,
- długiej jazdy na skrajnie przekoszonym łańcuchu,
- ruszania po zatrzymaniu na zbyt twardym przełożeniu.
Najprostsza zasada brzmi: obserwuj drogę, redukuj z wyprzedzeniem i wybieraj taki bieg, przy którym możesz kręcić równo. Nie bój się używać dużych zębatek z tyłu. Są właśnie po to, aby ułatwić podjazd. Myśl przed wzniesieniem, słuchaj pracy napędu i reaguj na sygnały organizmu, zamiast czekać na całkowite zmęczenie.
